Wat geeft Libanon, dit kleine land aan de oostelijke Middellandse Zeekust, een eigen, unieke wijncultuur, meer dan welk ander land in de regio ook? Waarom nemen Libanese wijnen zo'n prominente plaats in op de wereldwijnekaart? Het antwoord ligt in de Bekaa-vallei, waar het allemaal begon. Althans, daar is de moderne Libanese wijnindustrie in 1857 ontstaan, vlakbij de stad Zahle, de hoofdstad van de Bekaa-vallei.
Het is midden 19e eeuw. In de dorpen Ksara en Taanayel verspreiden jezuïetenpriesters het evangelie. Ze besluiten een droge rode wijn te produceren, in plaats van de zoete kerkwijn die ze voor religieuze diensten gebruiken. Ze reizen naar Algerije, destijds de op één na grootste wijnproducent ter wereld. Ze brengen Cinsault-, Grenache- en Carignan-druiven mee terug en planten ze opnieuw aan in de Bekaa-vallei. Dit is de oprichtingsakte van de moderne Libanese wijnindustrie.
Vervolgens droegen verschillende gebeurtenissen bij aan de opkomst van deze industrie. François-Eugène Brun, een Franse ingenieur, arriveerde in 1868 in de Bekaa-vallei en stichtte Domaine des Tourelles, de eerste commerciële wijnmakerij van het land, gelegen ten westen van Zahle (in de regio West-Bekaa). Ook daar wortelde het idee van een droge wijn geproduceerd in de Bekaa-vallei. Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog werden de Ottomanen verslagen. De Ottomaanse gebieden in het Nabije Oosten werden verdeeld tussen de Fransen en de Britten. Het huidige Libanon werd aan de Fransen toevertrouwd. Zij brachten 50.000 soldaten en ambtenaren om het land te besturen. Zij hadden wijn nodig. Destijds had een gemiddelde Franse soldaat recht op anderhalve liter wijn per dag, wat een vraag creëerde. Het nieuws verspreidde zich door het hele land en gaf een impuls aan de ontluikende wijncultuur.
Frankrijk verliet het land in 1943 en Libanon verkreeg zijn onafhankelijkheid. Maar de wijnbouw in Libanon blijft nauw verbonden met die van Frankrijk. Politieke banden bevorderden de connecties en de Libanese wijnindustrie blijft beïnvloed door Franse kennis en smaak, die ze niettemin ook elders toepast, aangezien elke wijn wordt gemaakt met inachtneming van het unieke karakter van zijn terroir.
De Bekaa-vallei kent een typisch mediterraan klimaat, met droge zomers, koele nachten en een constante regenval. Hierdoor rijpen de druiven over het algemeen in september, waardoor ze een opmerkelijke diepte aan aroma's, uitgesproken smaken en een hoge intensiteit ontwikkelen. De wijnstokken staan op hoogtes tot 1000 meter boven zeeniveau. De bodem bestaat voornamelijk uit kalksteen en klei. De Bekaa-vallei ligt tussen de twee bergketens van Libanon: de Libanonberg in het westen en het Anti-Libanongebergte in het oosten. Deze bergketens spelen een cruciale rol in het terroir, doordat ze de druiven beschermen tegen stortbuien in het westen en woestijnomstandigheden in het oosten. De wijnstokken profiteren zo van optimale lichtinval, wat resulteert in wijnen met een unieke textuur, smaak en aroma.
Naast Cinsault, Grenache en Carignan, die oorspronkelijk door de jezuïeten werden geïntroduceerd, zijn de meest voorkomende druivensoorten Cabernet Sauvignon en Merlot (voor rode wijnen) en Sauvignon Blanc, Chardonnay en Viognier (voor witte wijnen). De laatste jaren worden er steeds vaker inheemse Libanese druivensoorten verbouwd, zoals Merwah en Obeidy. Deze druiven werden traditioneel gebruikt voor de productie van arak (een Libanese gedistilleerde drank gemaakt van druiven en anijs), maar Libanese producenten zijn er nu trots op hoogwaardige Merwah- en Obeidy-wijnen aan te bieden, zowel als monovariëtale wijnen als in blends.
Door zijn geografische ligging is de Bekaa-vallei altijd een land van beweging geweest, doordrenkt van geschiedenis, en heeft daardoor vele bezettingen gekend. De lokale wijngeschiedenis is hier nauw mee verbonden: van het noorden, in Baalbek, waar de monumentale tempel van Bacchus, de Romeinse god van de wijn, al 2000 jaar getuigt van de eeuwenoude aanwezigheid van de wijnstok, tot het zuiden, waar in de jaren 80 tanks van het Syrische en Israëlische leger botsten in de wijngaarden van West-Bekaa, nabij het dorp Sultan Yacoub, met verwoestende gevolgen. Het is vanuit dezezelfde Bekaa-vallei dat we vandaag de dag nog steeds unieke wijnen waarderen.
