Kent u het verhaal van de winden in Dalmatië, het "Land van de Herders"? Dalmatiërs geven ze de schuld van hun humeur, hun gezondheid en hun emoties. De Bura bijvoorbeeld is een verwoestende wind die met snelheden tot 200 km/u waait en alles op zijn pad meesleurt, van dakpannen tot bomen; maar terwijl hij de lucht opklaart, vrolijkt hij ook de gemoederen op en geeft hij mensen nieuwe energie. De Jugo daarentegen is een vochtige wind die donkere wolken, stormen en een slecht humeur brengt; en die in voorbije eeuwen door criminelen als verdediging werd gebruikt om hun straf te verminderen. Tijdens de Republiek Dubrovnik was het bij wet verboden om vergaderingen te houden of politieke of juridische beslissingen te nemen tijdens Jugo-weer.
Deze winden vormen en modelleren het landschap. Ze duwen het richting de zee, net zoals ze naar verluidt Marco Polo hebben voortgedreven – Dalmatiërs zijn ervan overtuigd dat de navigator zijn jeugd doorbracht in een van de gotische huizen in de oude binnenstad van Korčula. Sommige historici achten dit aannemelijk. Maar om zich te beschermen tegen de kracht van de winden, zijn de wijngaarden van centraal Dalmatië omgeven door droog gestapelde stenen muren, waarachter de wijnstokken verspreid staan. En op het eiland Hvar, in de vlakte van Stari Grad, waar het agrarische landschap sinds de 6e eeuw voor Christus vrijwel onveranderd is gebleven, liggen wijngaarden en olijfgaarden verspreid over een doolhof van percelen, afgebakend door dezelfde muren, waaruit kleine gebouwen oprijzen. Want, afgezien van de winden, is het Dalmatische land, dicht bij de Adriatische Zee, met zijn mediterrane klimaat en karstgrond, perfect geschikt voor wijnbouw. Rode druiven domineren, voornamelijk geteeld op moeilijk toegankelijke grond, vaak aan de steile kusten van de Dalmatische eilanden, waardoor wijnmakers de druiven met de hand moeten oogsten. Plavac Mali, gebruikt voor rode wijnen, en Pošip, gebruikt voor witte wijnen, zijn de juwelen van de Dalmatische wijnbouw, die tientallen inheemse druivensoorten kent: Kujundžuša, Plavina, Maraština, Bogdanuša, Tribidrag – ook wel Crljenak of Zinfandel genoemd –, Grk of Debit.
Kroatië kent over het algemeen een lange wijnbouwtraditie, die teruggaat tot de vroegste bewoners en verder werd ontwikkeld door de Griekse en Romeinse kolonisatie. Echter, pas eind jaren negentig, na de oorlog die het land na de onafhankelijkheid teisterde, begon men staatsgrond te verwerven door particulieren. Hoewel het wijngaardoppervlak afnam, werd de meest geschikte grond voor de wijnbouw geselecteerd en verschoof de focus naar de kwaliteit van de druivensoorten en de verbetering van de wijnbouwtechnieken. Het is opmerkelijk dat bijna de helft van de in Kroatië geproduceerde wijn lokaal wordt geconsumeerd, vaak bij de maaltijd, en verdund met plat water (voor "Bevanda") of met bruisend water (voor "Gemišt"). In Dalmatië worden deze dranken doorgaans geserveerd bij "Brudet", een vissoep of -stoofpot.
Onze wijnen uit dit terroir
